Selepas melalui proses kehamilan dan kelahiran, tubuh wanita mengalami banyak perubahan, termasuk dari segi hormon. Perubahan ini bukan sahaja memberi kesan kepada fizikal, malah turut memengaruhi emosi, tenaga, dan kesihatan mental ibu.
Ramai ibu tidak sedar bahawa simptom seperti cepat marah, mudah penat, atau rambut gugur selepas bersalin sebenarnya boleh berpunca daripada gangguan hormon. Artikel ini akan menerangkan apa yang berlaku kepada hormon selepas bersalin, kesannya terhadap tubuh, serta cara untuk menguruskan perubahan tersebut.
Perubahan Hormon Selepas Bersalin
Semasa hamil, paras hormon tertentu meningkat dengan tinggi untuk menyokong kehamilan. Namun selepas bayi lahir, paras hormon ini jatuh mendadak. Inilah yang menyebabkan ibu mengalami pelbagai simptom.
Antara hormon utama yang terlibat ialah:
1. Estrogen dan Progesteron
- Semasa hamil: meningkat untuk menyokong janin.
- Selepas bersalin: turun mendadak, menyebabkan perubahan emosi, mood swing, dan risiko kemurungan.
2. Prolaktin
- Hormon yang merangsang penghasilan susu badan.
- Tinggi selepas bersalin, tetapi juga boleh menyebabkan rasa letih dan perubahan emosi.
3. Oksitosin
- Dikenali sebagai hormon kasih sayang.
- Membantu rahim mengecut semula dan menguatkan ikatan ibu dengan bayi.
- Kekurangan oksitosin boleh menjejaskan hubungan emosi.
4. Kortisol (Hormon Stres)
- Parasnya boleh meningkat kerana kurang tidur dan tekanan mengurus bayi baru lahir.
- Tinggi berpanjangan menyebabkan mudah penat dan daya tahan badan menurun.
5. Hormon Tiroid
- Ada sesetengah ibu mengalami masalah tiroid selepas bersalin, sama ada terlalu aktif (hipertiroidisme) atau terlalu rendah (hipotiroidisme).
- Keduanya boleh menyebabkan gangguan tenaga, mood, dan berat badan.
Simptom Gangguan Hormon Selepas Bersalin
Setiap ibu mungkin mengalami tahap yang berbeza, tetapi antara tanda-tanda biasa termasuk:
- Perubahan emosi mendadak (mudah marah, sedih, atau cemas).
- Sukar tidur walaupun penat.
- Rambut gugur berlebihan.
- Haid tidak teratur atau lambat kembali.
- Rasa letih berpanjangan.
- Penambahan atau penurunan berat badan yang sukar dikawal.
- Susu badan kurang atau berlebihan.
Risiko Kesihatan Berkaitan Gangguan Hormon Bersalin
Jika tidak diuruskan dengan baik, gangguan hormon selepas bersalin boleh menyebabkan:
- Postpartum Depression (Kemurungan Selepas Bersalin)
– Disebabkan ketidakseimbangan estrogen, progesteron, dan serotonin. - Masalah Tiroid Selepas Bersalin
– Boleh menyebabkan pelupa, cepat penat, atau perubahan berat badan. - Masalah Penyusuan
– Paras prolaktin atau oksitosin yang tidak seimbang boleh menjejaskan penghasilan susu.
Cara Menguruskan Gangguan Hormon Selepas Bersalin
1. Dapatkan Rehat Yang Cukup
- Walaupun sukar dengan bayi kecil, cuba tidur sebentar bila bayi tidur.
- Tidur yang baik membantu menstabilkan kortisol dan hormon lain.
2. Pemakanan Seimbang
- Tambah makanan kaya protein, sayuran hijau, buah, dan lemak sihat.
- Omega-3 dari ikan boleh membantu kestabilan mood.
- Kurangkan gula dan makanan proses yang boleh mengganggu hormon insulin.
3. Sokongan Emosi
- Bincang dengan pasangan atau keluarga tentang perasaan anda.
- Jangan pendam tekanan kerana ia boleh memburukkan keadaan hormon stres.
4. Aktiviti Fizikal Ringan
- Senaman ringan seperti berjalan atau yoga boleh meningkatkan hormon endorfin dan oksitosin.
5. Pemeriksaan Perubatan
- Jika mengalami simptom berpanjangan, lakukan ujian hormon termasuk tiroid.
- Doktor boleh mencadangkan rawatan atau terapi hormon jika diperlukan.
Prolaktin: Hormon Susu yang Mempengaruhi Kesuburan dan Emosi
Bila Perlu Berjumpa Doktor? Bersalin
Segera dapatkan bantuan perubatan jika anda mengalami:
- Kesedihan melampau atau rasa putus asa.
- Tidak berminat menjaga bayi atau diri sendiri.
- Penurunan berat badan mendadak tanpa sebab.
- Denyutan jantung terlalu laju atau lambat.
- Haid tidak kembali selepas berbulan-bulan.
Kesimpulan
Gangguan hormon selepas bersalin adalah perkara biasa, tetapi ia boleh memberi kesan besar terhadap kesihatan fizikal dan emosi ibu. Dengan mengenali simptom awal, menjaga gaya hidup sihat, serta mendapatkan sokongan keluarga dan doktor, ibu dapat melalui fasa ini dengan lebih baik.
Ingat, menjaga keseimbangan hormon bukan sahaja penting untuk kesihatan ibu, tetapi juga untuk kesejahteraan bayi dan keluarga.
Lebih banyak artikel menarik di sini : Dilema Ibu Alami Period Tak Teratur Selepas Bersalin, Normal Ke?
